Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej
Miejscowości

Samotny krzyż nad Krzną

P1360261

Nad Krzną, przy ulicy Nadrzecznej w Łukowie znajduje się stary samotny krzyż – kuty z granitową podmurówką. Upamiętnia miejsce śmierci 23-letniego Stanisława Czubaszka 19 sierpnia 1907 roku. Prawdopodobnie była to śmierć tragiczna.
Wyjaśnienie tajemnicy śmierci młodzieńca znalazłam w jednej z bibliotek cyfrowych po kilku latach.

Od samego początku można było założyć, że Czubaszek nie zmarł śmiercią naturalną. Wskazywało na to miejsce postawienia krzyża w znacznym oddaleniu od domostw i w pobliżu Krzny. Można było przypuszczać, że mężczyzna utopił się w rozlewisku rzeki albo został on zamordowany .

 

Akt zgonu spisany w języku rosyjskim milczał na temat okoliczności śmierci młodego łukowianina.

www.szukajwarchiwach.pl

www.szukajwarchiwach.pl

W komentarzach pod artykułem pojawiły się przypuszczenia, że być może chodzi tu o działacza PPS Stanisława Czubaszka  – ten jednak został stracony na warszawskiej Cytadeli w 1908 roku.

Przeglądając zasoby bibliotek cyfrowych w Kronice Ruchu Rewolucyjnego z 1937 roku trafiłam na krótki wpis dotyczący śmierci we wsi Poważe Stanisława Czuwaszka

2 Responses to Samotny krzyż nad Krzną

  • Witam! Trafiłam na informacje na temat Stanisława Czubaszka w ksiażce Zenona Wolskiego pt. „Łuków i Ziemia Łukowska”. Z ksiażki wynika, że był działaczem PPS i brał udział w akcjach na sklepy monopolowe. Cyt.: „1907. Łukowski oddział bojowy PPS wykonał na terenie powiatu łukowskiego szereg akcji zbrojnych na monopole i kasy dla zdobycia pieniędzy na rozbudowę organizacji, zakup broni, na akcję agitacyjną, pomoc więźniom politycznym oraz na walkę o trzeźwość w społeczeństwie, bedącą wyrazem protestu moralnego przeciwko carskiej polityce celowego rozpijania społeczeństwa.” W sumie od marca do sierpnia wykonano 9 akcji zbrojnych na sklepy monopolowe w Serokomli, Okrzei, Wojcieszkowie, Staninie , Trzebieszowie, Lendzie Wielkim. Dalej autor podaje, że 9 czerwca1908 r. Warszawski Okregowy Sąd Wojenny w sprawie o napad na monopol i gminę w Trzebieszowie skazał Stanislawa Czubaszka i Stanisława Brylewskiego na wyrok śmierci. Pośmiertnie Czubaszek otrzymał trzeci wyrok śmierci, a Brylewski drugi. Natomiast 10 czerwca 1908 r. sąd rozpatrywał sprawę napadu na monopol w Nurzynie. Oskarżonymi byli Stanisław Czubaszek, Andrzej Czerwiński, Ferdynand Tyszkiewicz, Jan Łuczak i Śnieżka. Wszyscy zostali skazani na śmierć, Czubaszek juz po raz czwarty. Miejsce, gdzie stoi ten krzyż, to pewnie miejsce, gdzie wykonano wyrok.

  • Nie, to inny Stanisław Czubaszek. Ten, o którym Pan pisze, był bojowcem PPS, urodził się w 1879 r. w Poważu i został powieszony w 1908 r. na stokach warszawskiej Cytadeli. Obaj Stanisławowie byli ze sobą spokrewnieni. Ojciec bojowca PPS, Konstanty, był bratem Józefa, dziadka tego Stanisława zamordowanego przez PPS.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.