Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

cmentarz

Tajemnice cmentarzy – Adamów

adamowmapaCmentarz w Adamowie ma kształt zbliżony do prostokąta, który krótszym bokiem przylega do ulicy Cmentarnej. Pochówki na tym cmentarzu pdbywają się od około połowy XIX wieku. Przy tej samej ulicy, w kierunku centrum Adamowa znajdują się pozostałości starego cmentarza parafialnego. Dziś jest to mały zadrzewiony teren otoczony płotem, na którego terenie widac pozostałość grobu, krzyż i figurkę Matki Boskiej.

Teren nowszego cmentarza jest przedzielony na pół przez wiodącą przez niego ścieżkę. Mniej więcej w 2/3 jej długości znajduje się kaplica cmentarna (1). Na jej ścianie znajduje się tablica pamiątkowa księdza kanonika Konstantego Pabisiewicza, miejscowego proboszcza zamorodowanego w Auschwitz 31.3.1941

Continue reading

Tradycje ziemi łukowskiej – pogrzeb

Obrzędy pogrzebowe w Zastawiu w relacji Zygmunta i Sabiny Kruków ( rozmowa z 30.7.2008)

ZK
„(…)Jak człowiek umierał w domu, zapalano mu świecę. Krzyzyk stawiali tam gdzieś przy nim. (…) a później zaczęli się modlić. (…) Jak zmarł to przychodzili dzień, może trzy, przed pogrzebem śpiewać i modlić się, śpiewać pieśni za zmarłych”

Modlitwy za zmarłego przed pogrzebem odbywają się zawsze wieczorem i trwają kilka godzin
Schodzą się na nią mieszkańcy całej wsi, nie tylko bliscy. Rodzina siedzi przy zmarłym a obcy w całym domu.

Continue reading

Partyzanckie sylwetki – Antoni Krasuski „Rumsza”

r2 Antoni Krasuski ps „Rumsza” urodził się 29 września 1904 w Nowej Wróblinie. Ukończył liceum w Siedlcach, następnie odbył przeszkolenie wojskowe w 83 pp w 30 Dywizji w Kobryniu. Później, w tym samym mieście ukończył Kurs Dywizyjny Podchorążych Rezerwy Piechoty. Po szkoleniu został mianowany na stopień podporucznika.

Od 1927 do 1941 pracował w Mokobrodach, gdzie wstąpił do organizacji wojskowej Konfederacja Narodu i w znaczący sposób przyczynił się do jej rozwoju.
Od 1942 do lipca 1943 pracował w Sokołowie Podlaskim, gdzie rozwinął duże skupisko Konfederacji. Organizował też konspiracyjne kwatery dla partyzantów i dla „spalonych”.
W kwietniu wstąpił do Oddziału Dyspozycyjnego- Uderzeniowego Batalionu Kadrowego, gdzie został dowódcą plutonu.

Continue reading

Partyzanckie sylwetki – Stanisław Gryczka

Historia opowiedziana przez Piotra Haszlera

Stanisław Gryczka już w 1942 roku ukrywał się przed żandarmerią. Latem tego roku w niedzielne popołudnie kiedy spał pod szopą zastał go tam volsdeutsch i nie budząc strzelił prosto w twarz, po
czym odszedł myśląc, że go zabił. Pocisk trafił pod lewe oko i przeszedł pod podstawą czaszki, robiąc przy tym dziurę w przełyku. Postrzelony męczył się i bardzo długo głodował. Jak napisał w książce Piotr Kosobudzki odwiedził go Stanisław Kwaśniewski z Gręzówki wówczas już przywódca grupy rabunkowej i widząc go w tak ciężkim stanie, z litości chciał go dobić, ale narzeczona Gryczki na to nie pozwoliła. Po wykurowaniu przystał do Kwaśniewskiego ale nie zachwycony jego działalnością wraz z Stanisławem Przezdziakiem byłym sołtysem ze wsi Klimki przystał do oddziału NSZ.
Continue reading

II wojna światowa – mord w Gręzówce

_mini-P1310981Opis zbrodni na ludności cywilnej jakiej dopuścili się niemieccy żołnierze na mieszkańcach Gręzówki przesłał Pan Andrzej Gałązka:


„Dnia 27 grudnia 1942 roku rano do wsi przyjechała niemiecka ekspedycja karna. Po domach chodził sołtys z żandarmem nakazując wszystkim stawić się w szkole i nie pozwalając zamykać pomieszczeń a drzwi do domów miały być otwarte.
Zebranych mieszkańców umieszczono w 4 izbach lekcyjnych. Następnie odczytano nazwiska z wcześniej przygotowanej listy. Wyczytani zostali przeprowadzeni do pomieszczenia kancelarii szkolnej. Pozostałych mieszkańców rozdzielono kobiety i dzieci w jednej grupie mężczyźni i starsi chłopcy w drugiej. Kobietom z dziećmi kazano iść do domu – mężczyzn pozostawiono pod strażą żandarmów w szkole.

Continue reading

II wojna światowa – mord na ludności cywilnej w Feliksinie

Mord w Feliksinie oczami świadka – Zenona Cegiełki (w październiku 2014 wysłuchali Magdalena Bilska i Jacek Kruk):

„W tym mordzie 15.3.1944 zginęli, wśród tych 16 osób zginęli moi bracia. Dwóch braci rodzonych i jeden brat stryjeczny, którzy się nazywali Cegiełkowie. Dojrzewało to w nas bardzo długo, ale leżało nam na sercu żeby to w jakiś sposób upamiętnić. Pozyskaliśmy dokumenty w IPN i w AAN, były dokumenty w obu instytucjach. Połączyliśmy to z mordem w Gęsiej Wólce. Po rozmowie z władzami terenowymi, z wójtem w Krzywdzie panem Warda ustaliliśmy, że jeżeli będą dokumenty to spróbujemy zrobić uroczystość w Feliksinie. Dostarczyliśmy te dokumenty. Wójt ufundował pomnik – odbyło się to 5 września 2005 roku.

Continue reading