Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

1863

Zapomniani powstańcy – Walenty Oleszkiewicz

Walenty Oleszkiewicz urodził się 30 stycznia 1847 w Sobisce. Jego rodzicami byli owczarz Andrzej Oleszkiewicz i Franciszka Kołodziejczyk.

 

akt urodzenia

Akt chrztu Walentego Oleszkiewicza. www.szukajwarchiwach.pl

„Działo się w Mieście Adamowie dnia trzydziestego stycznia tysiąc osiemset czterdziestego siódmego roku, o godzinie trzeciej z południa. Stawił się Andrzej Oleszkiewicz owczarz w Sobiesce zamieszkały lat dwadzieścia cztery mający, w obecności Szymona Bryguły lat trzydzieści i Jana Wachnika lat dwadzieścia pięć mających włościan w Sobiesce zamieszkałych i okazał nam dziecię płci męskiej urodzone w Sobisce dnia trzydziestego miesiąca i roku bieżącego o godzinie czwartej z południa z iego małżonki Franciszki Kołodziejczychy lat dwadzieścia mającej. Dziecięciu temu na Chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszem nadane jest imię Walenty, a rodzicami chrzestnemi byli Szymon Bryguła i Helena Kołodziejczykowa. Akt ten stawiającemu i świadkom został przeczytany, przez nas podpisany, gdyż pisać nie umieją
X Szymon Grzymała Kanonik Podlaski”

Continue reading

Polegli w bitwie pod Zastawiem – 2.12.1863

Bitwa pod Zastawiem 2 grudnia 1863 była jedną z najkrwawszych potyczek na ziemi łukowskiej. Według różnych źródeł zginęło  w niej, lub zostało rannych, ok 200 Polaków i około 100 kozaków. Bitwa rozciągnęła się na przestrzeni kilkunastu kilometrów, a poległych i rannych zbierała z pól okoliczna ludność. Część tych, którzy zginęli została pochowana na cmentarzach w Tuchowiczu i Staninie, inni zostali pochowani na miejscu bitwy. Niestety o miejscu pochówku na tym pierwszym cmentarzu prawdopodobnie nikt już nie pamięta. Mogiła na nekropolii w Staninie znajduje się przy głównej alei.

Continue reading

Miejsce straceń powstańców styczniowych – Gręzówka

Ukryte w lesie między Gręzówką a Zażelazną znajduje się miejsce straceń powstańców styczniowych. Uroczystości ich upamiętniające odbywają się tu co roku.

Miejscowi znają drogę, przybysze muszą pytać, bo zarówno z jednej jak i drugiej strony brak jest oznakowań. Tablica przy cmentarzu w Gręzówce pokazuje to miejsce oddalone o 5 km.  Ja udałam się na poszukiwania od strony Zażelaznej, do której z Zastawia miałam około 30 km. Przy wyjeździe ze wsi dopytałam się mieszkańca jak dojechać do miejsca pamięci. Należy skręcić w polną drogę w prawo i kierować się do lasu. I tu uwaga :) nawet jeśli miejscowi twierdzą, że można dojechać zwykłą osobówką do Gręzówki, radzę tego nie robić. Droga graniczna między lasami „rządowymi” i prywatnymi jest prawie nieprzejezdna. Ugrzęzłam moją Corsą jakieś 2,5 km od Gręzówki. Gdyby nie pomoc leśniczego Leśnictwa Nowiny w Gręzówce i pracownika leśnego, chyba nigdy bym stamtąd nie wyjechała :) Podobno jest inna droga przez las, którą można przejechać, jednak nie polecam sprawdzać. Lepiej cofnąć się do Zażelaznej…

Continue reading

Powstanie styczniowe – formacje

Chełmoński. Kosynier www.wawel.net/malarstwo/chelmonski.htm

Chełmoński. Kosynier
www.wawel.net/malarstwo/chelmonski.htm

Podstawowym rodzajem broni wojska powstańczego była piechota, którą stanowili kosynierzy i strzelcy.
Oddziały kosynierów składały się z chłopów, wyrobników i biedoty wiejskiej. Były uzbrojone w kosy osadzone na sztorc oraz w dzidy, halabardy i dragi. Odziani byli w sukmany a w zimie w kożuchy i lepsze buty. Latem wielu powstańców walczyło boso. Według P.Jasienicy „Formacje kosynierskie stanowiły coż w rodzaju kompanii karnych” Były do nich zsyłani za przewinienia strzelcy i żuawowie.


Kosynierzy stanowili podstawową siłę na początku powstania. W potyczkach leśnych, broń posiadana przez kosynierów okazywała isę całkiem nieprzydatna.
W starciach straty wojsk carskich były znikome, bo ogień artyleryjski trzymał kosynierów z daleka.
W lato i wczesną jesienią 1863 nastąpiło masowe przezbrojenie w broń palną,a późną jesienią przestano organizować oddziały kosynierskie.

Continue reading

Bohaterowie powstania styczniowego – Józef Leniecki

 leniecki 2Józef Leniecki
(1839-1909)

 

Urodzony w Warszawie. Oficer carski. W powstaniu styczniowym był dowódcą w stopniu majora. Walczył na Lubelszczyźnie i Podlasiu, później w Galicji.
Brał udział w bitwie pod Fiukówką.
Został aresztowany i uwięziony w Ołomuńcu. Po ucieczce przebywał we Francji i w Belgii.

Bohaterowie powstania styczniowego – Gustaw Zakrzewski

Gustaw Zakrzewski

(17.8.1837- 1907)

Właściciel majątki Ciechomin ( gm Wola Mysłowska). Wnuk Ignacego Wyssogoty Zakrzewskiego.
Kasjer organizacji narodowej województwa podlaskiego, 23 listopada 1862 r. razem z księdzem Brzózką i innymi działaczami w Ciechominie opracowali plany wybuchu powstania styczniowego.
Brał udział w ataku na Łuków. Naczelnik powstania okręgów garwolińskiego i żelechowskego. Razem z księdzem Brzózką organizowali atak na Łuków, a także bazę wypadową w lasach Różańskich (w Jacie). Najprawdopodobniej to w Ciechominie były tajne magazyny powstańców. Gustaw Zakrzewski zorganizował własny oddział powstańczy, który to miał zaopatrywać oddziały powstańcze, miał być oddziałem kwatermistrzowskim, ale nie unikał walk z Rosjanami. Walczył pod Garwolinem (Aleksandrówką, Gończycami, Kobylą Wolą, Garwolinem, Żyrzynem, Lizocinem, Krzywdą, Wróbliną, Fiukówką, Rudą koło Krzywdy oraz Batorzem). Za udział w powstaniu Zakrzewski został awansowany do stopnia majora. Aby ujść z życiem musiał emigrować i przebywał w Krakowie, a następnie przeniósł się do Lwowa gdzie zmarł w 1907 r. Za udział w powstaniu władze carskie rozparcelowały majątek rodziny Zakrzewskich