Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

kultura

Miejsca kultu i pamięci – mogiły, pomniki, kapliczki kommemoratywne (II wś)

Ziemia Łukowska była świadkiem wielu tragicznych wydarzeń w czasie II wojny światowej. Działała tu rozwinięta partyzantka AK, NSZ i inne organizacje stawiające opór najeźdźcy.

Znajduje się tu wiele pomników upamiętniających miejsca bitew, działań wojennych, ale też miejsca hitlerowskich zbrodni na ludności cywilnej.  Poszczególne wsie dla uczczenia swoich dawnych mieszkańców walczących w II wojnie światowej i poległych w niej, a także osób, które zginęły w obozach koncentracyjnych ufundowały pomniki  w reprezentacyjnych miejscach.

* miejsca bitew i działań partyzanckich

Kryńszczak

Continue reading

Miejsca kultu i pamięci – mogiły, pomniki, kapliczki kommemoratywne (przed II ws)

Łukowskie lasy i pola były świadkami bitew, potyczek i mordów podczas powstań narodowych oraz obu wojen światowych. Jak wspominał B. Szewczak: „W długie zimowe wieczory matka przędła len i opowiadała mi dzieje wojen (…), przy tym śpiewała mi moc piosenek żołnierskich (…). Podlasie lubiło też historię, lubiano i ciągle wspominano, opowiadano o wojnach a historia i wojny chyba najlepiej ze wszystkich dzielnic lubiły Podlasie, bo dowodem tego były cmentarze z wojny szwedzkiej, grób pułkownika Berka Joselewicza , który zginął po Kockiem w bitwie z Austriakami i było tam przysłowie Zginiesz jak Berek pod Kockiem, groby powstańców listopadowych, groby powstańców styczniowych, groby rosyjskie i niemieckie z 1915 roku, bo Podlasie Niemcy zajęli w 1915 roku, tu było co opowiadać i tu był wielki patriotyzm. Było kiedyś nawet utarte powiedzenie męczeńskie Podlasie a ucisk tu był szczególnie do 1905 roku” . Continue reading

Miejsca kultu i pamięci – krzyże

P1360077„Przeszedłszy Polskę wzdłuż i wszerz, a potem układając w pamięci najbardziej charakterystyczne typy krajobrazu polskiego – nie sposób ominąć kapliczek przydrożnych, tkwiących w otoku przyrody jak drogie kamienie w pięknej oprawie”
Tadeusz Seweryn

 

 

Continue reading

Budownictwo ziemi łukowskiej – domy mieszkalne

Budynki mieszkalne na wsiach łukowskich – za M. Wesołowską (Wesołowska M.: 2006, s. 114-116, podział dotyczy budynków mieszkalnych na terenie województwa lubelskiego) można zaklasyfikować w następujących przedziałach czasowych:

  • Domy przedwojenne – drewniane, zbudowane z bali drewnianych, czasami szalowane deskami, wzniesione na niskiej (do 0,5 m) podmurówce. Domy te posiadały dachy dwuspadowe, oryginalnie kryte słomą, w późniejszych latach zastąpione eternitem lub blachą. Często spotyka się elementy zdobnicze przyokienne i w szczycie dachu (Wesołowska M.: 2006, s. 114) .

Kategoria „domów przedwojennych” obejmuje większość drewnianych budynków mieszkalnych we wsiach łukowskich, jednak termin ten, obejmujący domy powstałe przed 1945 r. jest dość ogólny – obejmuje zarówno chałupy powstałe w XIX w., na początku XX w., w dwudziestoleciu międzywojennym i w trakcie 2 wojny światowej, dlatego nie oddaje różnorodności i zmian, które w tym okresie zachodziły. Zmiany te dotyczą zwłaszcza konstrukcji dachów.

Continue reading

Tradycje ziemi łukowskiej – pogrzeb

Obrzędy pogrzebowe w Zastawiu w relacji Zygmunta i Sabiny Kruków ( rozmowa z 30.7.2008)

ZK
„(…)Jak człowiek umierał w domu, zapalano mu świecę. Krzyzyk stawiali tam gdzieś przy nim. (…) a później zaczęli się modlić. (…) Jak zmarł to przychodzili dzień, może trzy, przed pogrzebem śpiewać i modlić się, śpiewać pieśni za zmarłych”

Modlitwy za zmarłego przed pogrzebem odbywają się zawsze wieczorem i trwają kilka godzin
Schodzą się na nią mieszkańcy całej wsi, nie tylko bliscy. Rodzina siedzi przy zmarłym a obcy w całym domu.

Continue reading