Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

tradycja

Panienka, letka wątroba, zsiadłe nogi – słownictwo gwarowe

W latach 1979-99 profesor Halina Pelcowa przeprowadziła badania w 144 wsiach Lubelszczyzny. 890 respondentów odpowiadało na pytania zawarte w kwestionariuszach a także rozmawiało z badaczką na konkretne tematy. Byli wśród nich mieszkańcy Toczysk, Gręzówki, Leszczanki, Łazów, Germanichy, Siedlisk i Okrzei. Owocem tej pracy jest m.in. wydawnictwo „Interferencje leksykalne w gwarach Lubelszczyzny”. Continue reading

Stoczek Łukowski – u źródeł zaopatrzenia stolicy

 

Rynek w Stoczku Łukowskim 2014

U źródeł zaopatrzenia stolicy.
Gęsi krzyczą w Stoczku
(Od naszego specjalnego wysłannika)
Stoczek, we wrześniu

Przeciskając się między gęsto zaparkowanymi wozami oraz stojącymi na ziemi koszami i kobiałkami, z trudem wydostajemy się na wysoko położony plac targowy w Stoczku Łukowskim. W dole przed nami roją się tłumy chłopów i chłopek wśród ciasnych uliczek, zabudowanych niskimi drewnianymi domami. Continue reading

Wochy i Koziary

Pod tajemniczą nazwą Koziarów i Wochów istniały w okolicach Siedlec i Łukowa dwie grupy wiosek, które wyodrębniały się na tle otoczenia. Jak pisał autor opracowania ich dotyczącego ks. Adolf Pleszczyński zamieszczonego w czasopiśmie Wisła z 1893 roku: „Na pociechę pp. etnografom, którzy dotąd nic nie słyszeli o Wochach ani o Koziarach, z góry powiedzieć możemy, że i najbliżsi ich sąsiedzi, a nawet oni sami o sobie niewiele pouczyć potrafią”. Continue reading

Miejsca kultu i pamięci – mogiły, pomniki, kapliczki kommemoratywne (II wś)

Ziemia Łukowska była świadkiem wielu tragicznych wydarzeń w czasie II wojny światowej. Działała tu rozwinięta partyzantka AK, NSZ i inne organizacje stawiające opór najeźdźcy.

Znajduje się tu wiele pomników upamiętniających miejsca bitew, działań wojennych, ale też miejsca hitlerowskich zbrodni na ludności cywilnej.  Poszczególne wsie dla uczczenia swoich dawnych mieszkańców walczących w II wojnie światowej i poległych w niej, a także osób, które zginęły w obozach koncentracyjnych ufundowały pomniki  w reprezentacyjnych miejscach.

* miejsca bitew i działań partyzanckich

Kryńszczak

Continue reading

Miejsca kultu i pamięci – kapliczki

 

Kapliczki domkowe.
Ten typ kapliczek na wsiach Ziemi Łukowskiej występuje bardzo często. Najpopularniejszą ich odmianą są kapliczki murowane z dachem brogowym lub dwuspadowym krytym dachówką, w środku zawierające ołtarz z mensą, rzeźbą lub obrazem – występują zwłaszcza we wsiach dość odległych od kościoła. Kapliczka taka występuje w Zastawiu (Gm. Stanin) Wybudowana w r. 1949 w Rzymach-Rzymkach (Gm. Łuków) murowana kapliczka domkowa z daszkiem dwuspadowym, otoczona ławkami i ogrodzona płotem z furtką i bramą jest w bardzo dobrym stanie. Równie zadbaną kapliczkę murowaną, pokrytą białym tynkiem, można zobaczyć w Starej Prawdzie (Gm. Stoczek Łukowski) – jej szczyt urozmaicają trzy małe wieżyczki – na środkowej umieszczono kamienną kulę . Do obiektów wyjątkowych pod względem kubatury zalicza się kapliczkę z początku XX w. znajdująca się w Starych Kobiałkach (Gm. Stoczek Łukowski) – jest to kapliczka murowana, otynkowana w kolorze szarym, z dachem dwuspadowym. Prowadzą do niej oryginalne drzwi – białe, w połowie przeszklone o stożkowym kształcie . Continue reading