Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

powstańcy

Bohaterowie powstania styczniowego – Marcin Borelowski „Lelewel”

 

 

140px-Marcin_borelowskiMarcin Borelowski ps „Lelewel”
1829-1863

 

Urodził się w Półwsiu Zwierzynieckim koło Krakowa. Wcześnie osierocony, był wychowywany przez starsze rodzeństwo. Z zawodu blacharz i studniarz. Był aktywnym działaczem organizacji Czerwonych w Warszawie. Aktywnie uczestniczył w wystąpieniach niepodległościowych w latach 1846, 1848.
Przyjął pseudonim „Lelewel” na cześć wybitnego patrioty Joachima Lelewela, który wywarł na niego duży wpływ.
W czasie powstania styczniowego był dowódcą oddziałów partyzanckich i naczelnikiem województw lubelskiego i podlaskiego. Stoczył około 25 bitew, a przez jego oddział przeszło ponad 1600 powstańców.

Continue reading

Bohaterowie powstania styczniowego – Stanisław Brzóska

 Brzoska1Urodził się w Dokudowie 30 grudnia 1832 roku. Jego rodzicami byli Marceli Brzosko i Karolina Enskajtówna. Pochodził ze starej szlacheckiej rodziny herbu Nowina. Miał czworo rodzeństwa. Krótko po narodzinach Stanisława jego ojciec objął posadę ekonoma w Sławacinku, gdzie zmarł osierocając żonę i piecioro dzieci.

Uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Białej. Niektóre źródła wspominają też, że pobierał nauki w gimnazjum w Siedlcach oraz na Uniwersytecie Kijowskim.
W wieku 19 lat podjął edukację w seminarium duchownym w Janowie. 25 lipca 1858 roku przyjął święcenia kapłańskie.
Swoją służbę duszpasterską rozpoczął w Sokołowie w parafii Najświętszej Maryi Panny, gdzie zaznaczył się w pamięci jako gorliwy i pełen poświęcenia ksiądz. Wkład włożony w pracę odbił się negatywnie na jego zdrowiu, stąd też po powrocie z urlopu został przeniesiony z dużej parafii do mniejszego pijarskiego kościoła pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Łukowie, gdzie działania religijne wspomagali bernardyni.

Continue reading

Mogiła powstańców styczniowych w Zastawiu

 p020_0_1W pamięci większości mieszkańców Zastawia nie przechowały się żadne wspomnienia na temat żołnierzy pochowanych w powstańczej mogile w centrum wsi. Prawdopodobnie wynika to z tego, że większość rodzin sprowadziła się do Zastawia już po Powstaniu.

My historię powstańczej mogiły usłyszałyśmy od Pana Krzysztofa Osiaka.
„(…)Jest to zbiorowa mogiła osiemnastu powstańców, głównie kawalerzystów. Bitwa odbywała się niedaleko dworu w miejscu zwanym do dziś „Poręby” od tego zdarzenia. (…)
Ojciec mojego dziadka, mój pradziadek Karol Osiak urodzony w 1850 roku, jako trzynastoletni chłopiec z innymi mieszkańcami zwoził z pobojowiska tych poległych i grzebał w tej mogile. Babcia mówiła, że opowiadał,że „Lezy ich tam osiemnastu”, co potwierdzają odnalezione źródła. Mówiła różnież, ze jest ich cztery warstwy, jeden przy drugim, przekładani płaszczami i co jedna warstwa przekręcani nogami do głów, ponieważ poległo dwudziestu. Dwóch z nich tam sięnie zmieściło. Zostali pochowani w innym miejscu, które wskazał mi najstarszy wtedy mieszkaniec Aleksander Zając(…)

  Continue reading