Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

Wszystkie

Odkrywanie historii ekshumacji z 1932 roku

miniatura

Wojna w 1920 roku nie oszczędziła ziemi łukowskiej. W okolicy Okrzei poległo 10 żołnierzy, których w latach 30tych XX wieku ekshumowano i ponownie pochowano na miejscowym cmentarzu parafialnym. Po znalezieniu kilku dokumentów i zdjęć dotyczących tego wydarzenia postanowiliśmy opisać tą historię. Nie uniknęliśmy ślepych uliczek i błędnych hipotez, ale ostatecznie przy współpracy kilku osób udało nam się dotrzeć do prawdy.

Continue reading

Wochy i Koziary

Pod tajemniczą nazwą Koziarów i Wochów istniały w okolicach Siedlec i Łukowa dwie grupy wiosek, które wyodrębniały się na tle otoczenia. Jak pisał autor opracowania ich dotyczącego ks. Adolf Pleszczyński zamieszczonego w czasopiśmie Wisła z 1893 roku: „Na pociechę pp. etnografom, którzy dotąd nic nie słyszeli o Wochach ani o Koziarach, z góry powiedzieć możemy, że i najbliżsi ich sąsiedzi, a nawet oni sami o sobie niewiele pouczyć potrafią”. Continue reading

XIX wieczna zagroda wiejska z Olszewnicy

Oglądając zdjęcia chat, zrobione zaledwie kilkadziesiąt lat temu widzimy ogromną przepaść między budownictwem dzisiejszym a tym sprzed 50 czy 60 lat. A jak wyglądały chaty naszych przodków zbudowane w XIX wieku ? Doskonały opis chaty i zagrody drobnoszlacheckiej z rejonów ziemi łukowskiej i radzyńskiej umieszczono w miesięczniku Wisła w 1903 roku. Autor wspomina też o stosunkach sąsiedzkich i sposobie gospodarowania.

 

Zagroda wiejska w Olszewnicy. Wisła tom XVII. Rok 1903

Zagroda wiejska w Olszewnicy. Wisła tom XVII. Rok 1903

Continue reading

Pątniczka z Radoryża

Feliks Boruń - XIX wieczny pielgrzym

Feliks Boruń – XIX wieczny pielgrzym. Kalendarz dla ludu polskiego na rok zwyczajny 1863

 

Ludzie pielgrzymowali od stuleci, zanosząc swoje prośby i błagania do Boga, Matki Bożej  i świętych, czy też pokutując za grzechy. Swoje podróże odbywali zarówno do miejsc świętych w Polsce, jak i zagranicą odwiedzając m.in Ziemię Świętą, czy Rzym.

Pielgrzymowali w grupach lub samotnie, często jedynie o chlebie i wodzie. Podróże trwały miesiącami, a pątnicy zatrzymywali się czasami na dłużej, żeby zarobić pieniądze na dalszą podróż.

Jednym z najbardziej znanych polskich pielgrzymów XIX wieku był Feliks Boruń, który odbywał pielgrzymki zarówno do Częstochowy jak i do Rzymu czy Paryża. A jego historia została opisana przez Walerego Wielogłowskiego w utworze „Podróż do Rzymu i Paryża odbyta w roku 1861 przez Feliksa Borunia, włościanina wsi Kaszowa pod Krakowem”

Najsłynniejszą pątniczką z ziemi łukowskiej była Magdalena Kotowska (właściwie Kot) z Fiukówki w parafii Radoryż Kościelny.

 

Continue reading

Cmentarne know-how czyli o odczytywaniu nieczytelnego

zajawkaBadając historię swojej rodziny czy też historię lokalną, prędzej czy później, trafiamy na cmentarz. W poszukiwaniu grobów przodków zapuszczamy się pomiędzy krzyże i pomniki szukając znajomych nazwisk. Często omijamy wzrokiem nagrobki o nieczytelnych lub zatartych napisach, myśląc, że ich odczytanie jest niemożliwe. Czasami wystarczy kilka rzeczy, które mamy pod ręką i to co pozornie niewidoczne staje się czytelne. Czasem warto wrócić na cmentarz przygotowanym, lub w innej porze roku, czy też innej porze dnia żeby uwidocznić napisy nagrobne.

Mój „ulubiony” cmentarz w Tuchowiczu kryje jeszcze przede mną sporo zagadek, ale za każdym razem kiedy go odwiedzam otwiera się przede mną na nowo. Wiele na nim nagrobków o zatartych literach, kilka z nich próbowałam odczytać na kilka sposobów, z różnym efektem. Chcąc to robić musimy się kierować przede wszystkim jedną najważniejszą zasadą:

PRÓBY ODCZYTANIA NAPISÓW NIE MOGĄ W ŻADEN SPOSÓB NISZCZYĆ NAGROBKA

Continue reading

Cmentarz wiejski na przestrzeni 50 lat

Kapliczka na cmentarzu w Tuchowiczu. Lata 70-te XX wieku i początek XIX wieku

Kapliczka na cmentarzu w Tuchowiczu. Lata 70-te XX wieku i początek XIX wieku

Zdjęcia cmentarza w Tuchowiczu, zrobione zaledwie kilkadziesiąt lat temu (prawdopodobnie w latach 70tych XX wieku), które ukazały się niedawno na portalu Łuków i okolice – Historia Ziemi Łukowskiej wywarły na mnie niesamowite wrażenie! To że cmentarz zmieniał swoje oblicze na przestrzeni lat jest sprawą oczywistą. Drewniane, czy żelazne krzyże, betonowe podmurówki były stopniowo zastępowane przez lastrikowe a później granitowe czy marmurowe pomniki. Groby, po upływie kilkudziesięciu lat były zastępowane przez kolejne, często w jednym grobowcu spoczywa kilka pokoleń krewnych. Na tuchowickiej nekropolii zachowało się dużo nagrobków XIX wiecznych. A najstarszy z nich pochodzi z roku 1846.

Continue reading