Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

Radoryż

Rody ziemi łukowskiej – Potworowscy

 2Majątek Radoryż przeszedł w ręcę rodziny Potworowskich po ślubie Jerzego Potworowskiego z córką Augusta Szydłowskiego Ksawerą Teresą.
Mieli oni troje dzieci: Gustawa Adolfa Mariana (1889-1951), Teresę Helenę Marię (ur 18.8.1892) – późniejszą żonę Władysława Tatarkiewicza i Marię Aleksandrę Rozalię.

W kilka lat po ślubie Jerzy Potworowski zachorował na zapalenie wyrostka robaczkowego. Pod koniec XIX wieku była to ciężka, często śmiertelna choroba. Mimo operacji, jakiej Potworowski poddał się w Berlinie, zmarł w Radoryżu 6 sierpnia 1896 roku.

Continue reading

Rody ziemi łukowskiej – Szydłowscy

 augustAugust Szydłowski, cioteczny brat kasztelana Antoniego Cieciszowskiego, odziedziczył po bezdzietnym kasztelanostwie ich dobra ( z wyjątkiem Woli Okrzejskiej i Burca, które przeszły na innych krewnych).

August Szydłowski mieszkał do tego czasu w płockiem, razem z dwoma synami Franciszkiem – żonatym z Dorotą z Bobińskich i z Jakubem – żołnierzem napoleońskim i masonem.
Jakub zrzekł się swojej schedy na rzecz brata i osiadł u niego w Jagodnem, gdzie po jego śmierci jak później mówiono – „straszy stary mason”.

August Szydłowski w 1848 roku ożenił się z Olimpią Ordęga z Żelechowa i zamieszkał z nią w Radoryżu.

Continue reading

Rody ziemi łukowskiej – Cieciszowscy

200px-Herb_Pierzchala

HERB KOLUMNA
W polu srebrnym wieża szachowa czarna. W klejnocie takaż wieża szachowa. Odmiana młodsza: W polu czerwonym wieża szachowa srebrna. W klejnocie takaż wieża szachowa. Później, prawdopodobnie skutkiem niedbałości wydawców herbarzy, w klejnocie zaczęto przedstawiać pięć piór strusich. Znane są również odmiany przedstawiające zamiast wieży szachowej – kolumnę srebrną z koroną (znane pod nazwą Kolumna)

Continue reading

Rody ziemi łukowskiej – Gojscy

200px-POL_COA_Doliwa_svg Gojscy lub Gozdcy pisali się „z Gózdu” (stąd nazwisko) i używali herbu Doliwa. Do Ziemi Łukowskiej przybyli prawdopodobnie z Gózdu w ziemi radomskiej gdzie znajdowało się ich gniazdo rodowe. Dobra ich rozciągały się na południe i południowy wschód od Tuchowicza

W XVI wieku posiadali 13 miejscowości (Bystrzyca. Bystrzycka Wola, Cielemęc, Gasiecza Wola (dziś Gąska), Jeleniec, Kierzków, Wólka Kormanowa, Kożuchówka, Radoryż, Wola Radoryska, Samów, Wola Sarnowska i Siedliska). Najstarsze są tu Bystrzyca Wola Bystrzycka Jeleniec, Samów i Wola Sarnowska które ok. 1470-80 roku wymienia Długosz Siedliska występują po raz pierwszy w dokumencie z 1505 roku, a następnie w latach 1507-1508 jako własność Janusza Gojskiegom. ”

Continue reading

Radoryż Smolany -dwór

 radoryzDobra Radoryż należały do kasztelana połanieckiego Antoniego Cieciszowskiego, który odziedziczył je ( wraz z innymi majątkami w dawnym starostwie łukowskim – Okrzeja z Wolą Okrzejską, Burzec, Jagodne, Kłoczew, Dwurzec). Żona kasztelana była bardzo chorowita, za jej leczenie Cieciszowski wydzierżawił Radoryż włoskiemu lekarzowi Marsigliemu. Później, po wygaśnięciu umowy musiał wytoczyć mu proces, ponieważ nie chciał opuścić dworu.
Dobra Cieciszowskich ( z wyjątkiem Woli Okrzejskiej i Burca) przeszły na własność ciotecznego brata kasztelana Augusta Cieciszowskiego, przyrodniego brata generałowej Elżbiety z Szydłowskich Grabowskiej, morganatycznej żony króla Stanisława Augusta.
August Szydłowski ożenił się z Olimpią Ordęga z Żelechowa i w 1848 zamieszkał z nią w Radoryżu. Później z przyczyn politycznycch mieszkali w Żelechowie. Podczas Powstania Styczniowego we dworze stacjonowały oddziały powstańcze. Niedaleko radoryskiego dworu, nad rzeką Bystrzycą rozegrała się bitwa powstańców z moskalami.

Continue reading

Radoryż Kościelny – parafia

 Parafia w Radoryżu Kościelnym wyłoniła się z parafii Tuchowicz pod koniec XVI wieku.  Dokument erekcyjny pochodzi z 30 sierpnia 1588. Pierwsza kaplica fundacji Jana Czyszkowskiego , zależna jeszcze od kościoła tuchowickiego powstała tu przed 1595. Samodzielność uzyskała pomiędzy 1595 a lutym 1603 roku.  Jej miejsce zajęła wybudowana w 1735 świątynia ufundowana przez starostę Grodzieckiego Krzysztofa Jezierskiego. Była to świątynia z drewna sosnowego, ze ścianami bielonymi wapnem, a później farbą olejną. Pierwszy poważny remont przeszła w 1878 roku. Kościół miał trzy ołtarze. Został poważnie uszkodzony w wyniku wichury na początku XX wieku. Z powodu zniszczeń ówczesny proboszcz rozpoczął starania o budowę nowej świątyni. Po rozbiórce, z pozostałych elementów drewnianych wybudowano organistówkę, a część przedmiotów sprzedano do parafii Wandów (w tym ołtarz główny i komodę), a resztę przeniesiono do nowego kościoła.

Nowa świątynia powstała  z cegieł wypalanych w majątku.  25 lipca 1908 miała w Radoryżu miejsce podniosła uroczystość – wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowej świątyni.

Poświęcenie kamienia węgielnego w Radoryżu Świat. Pismo tygodniowe ilustowane. Nr 34/1908

Poświęcenie kamienia węgielnego w Radoryżu
Świat. Pismo tygodniowe ilustowane. Nr 34/1908

Continue reading