Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

historia

Miejsca kultu i pamięci – krzyże

P1360077„Przeszedłszy Polskę wzdłuż i wszerz, a potem układając w pamięci najbardziej charakterystyczne typy krajobrazu polskiego – nie sposób ominąć kapliczek przydrożnych, tkwiących w otoku przyrody jak drogie kamienie w pięknej oprawie”
Tadeusz Seweryn

 

 

Continue reading

Budownictwo ziemi łukowskiej – domy mieszkalne

Budynki mieszkalne na wsiach łukowskich – za M. Wesołowską (Wesołowska M.: 2006, s. 114-116, podział dotyczy budynków mieszkalnych na terenie województwa lubelskiego) można zaklasyfikować w następujących przedziałach czasowych:

  • Domy przedwojenne – drewniane, zbudowane z bali drewnianych, czasami szalowane deskami, wzniesione na niskiej (do 0,5 m) podmurówce. Domy te posiadały dachy dwuspadowe, oryginalnie kryte słomą, w późniejszych latach zastąpione eternitem lub blachą. Często spotyka się elementy zdobnicze przyokienne i w szczycie dachu (Wesołowska M.: 2006, s. 114) .

Kategoria „domów przedwojennych” obejmuje większość drewnianych budynków mieszkalnych we wsiach łukowskich, jednak termin ten, obejmujący domy powstałe przed 1945 r. jest dość ogólny – obejmuje zarówno chałupy powstałe w XIX w., na początku XX w., w dwudziestoleciu międzywojennym i w trakcie 2 wojny światowej, dlatego nie oddaje różnorodności i zmian, które w tym okresie zachodziły. Zmiany te dotyczą zwłaszcza konstrukcji dachów.

Continue reading

Strój łukowski – strój kobiecy

 

Anna Szewczak z Zastawia z synem Bronisławem w tradycyjnym stroju

Anna Szewczak z Zastawia z synem Bronisławem w tradycyjnym stroju

W latach osiemdziesiątych XIX w. Z. Wasilewski wyróżnił w Jagodnem „staroświeckie” i „nowomodne” nakrycia głowy kobiet zamężnych. Mianem „staroświeckie”, noszone przez starsze kobiety, określił „muślinowe czepce, z tyłu pod włosami ściągnięte, z przodu zaś obszyte falbanką, która tworzy nad czołem rodzaj daszka” (WASILEWSKI Z. 1889, s. 28-29). Natomiast „nowomodne” tiulowe, batystowe lub wykonane z koronki iglicowo-igłowej półczepki, składały się z wydłużonego czepka właściwego i dwóch szarf wiązanych pod brodą na dużą kokardę (PISKORZ-BRANEKOVA E.: 2007 s. 148-149).
Codziennym nakryciem kobiet i dziewcząt podczas pracy były chustki – opuszczane nisko na czoło, wiązane z tyłu pod włosami. Białe chustki noszono w gorące dni także do kościoła, w święta jednak panny chodziły z odkrytymi głowami czesząc włosy gładko i zaplatając je w warkocz (WASILEWSKI Z. 1889, s. 23-25). Chustki na głowach, wiązane pod brodą noszone były jeszcze długo – obecnie przeważnie przez starsze kobiety, zwłaszcza do kościoła, zakłada się je też na głowę zmarłej starszej kobiecie do trumny.

Continue reading

Zastawie – historia powojenna

W latach 50 za sprawą młodej nauczycielki Adeli Nowak rozpoczyna się budowa szkoły. Po ukończeniu budowy zostaje ona pierwszym dyrektorem Szkoły Podstawowej w Zastawiu.

W 1964 roku we wsi wybuchł pożar, w którym spłonęło 40 procent zabudowań.

W roku 1965 ma miejsce kolejny pożar wsi, który strawił doszczętnie 4 budynki gospodarcze.

Na początku lat 70 trwa budowa budynku punktu skupu mleka wraz ze świetlicą wiejską, która potem ustąpi miejsca pod sklep spożywczy „GS”.

Początek lat 90 to budowa nowej świetlicy oraz przebudowa sieci ulic. Od tej pory wszystkie główne ulice posiadają nawierzchnię betonową w późniejszych latach asfaltową.

p012_0_1 p012_0_2