Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

ziemia łukowska

Pątniczka z Radoryża

Feliks Boruń - XIX wieczny pielgrzym

Feliks Boruń – XIX wieczny pielgrzym. Kalendarz dla ludu polskiego na rok zwyczajny 1863

 

Ludzie pielgrzymowali od stuleci, zanosząc swoje prośby i błagania do Boga, Matki Bożej  i świętych, czy też pokutując za grzechy. Swoje podróże odbywali zarówno do miejsc świętych w Polsce, jak i zagranicą odwiedzając m.in Ziemię Świętą, czy Rzym.

Pielgrzymowali w grupach lub samotnie, często jedynie o chlebie i wodzie. Podróże trwały miesiącami, a pątnicy zatrzymywali się czasami na dłużej, żeby zarobić pieniądze na dalszą podróż.

Jednym z najbardziej znanych polskich pielgrzymów XIX wieku był Feliks Boruń, który odbywał pielgrzymki zarówno do Częstochowy jak i do Rzymu czy Paryża. A jego historia została opisana przez Walerego Wielogłowskiego w utworze „Podróż do Rzymu i Paryża odbyta w roku 1861 przez Feliksa Borunia, włościanina wsi Kaszowa pod Krakowem”

Najsłynniejszą pątniczką z ziemi łukowskiej była Magdalena Kotowska (właściwie Kot) z Fiukówki w parafii Radoryż Kościelny.

 

Continue reading

Rody ziemi łukowskiej – Jezierscy

Jacek Jezierski był w latach 1775-1796 kasztelanem łukowskim.
Linia łukowska prawdopodobnie pochodziła od Jezierskich herbu Prus II. Noszą oni przydomek Gołąbek. Obie rodziny pochodziły z miejscowości Jeziory, a rozłączność linii i odmienność herbu jest wiązana z przesiedleniem się jednego z Jezierskich do ziemi łukowskiej i poślubieniem bogatej dziedziczki herbu Nowina.
Jan był w 1626 r. pisarzem ziemi łukowskiej. Antoni był jednym z fundatorów klasztoru Bernardynów w Łukowie 1628.

Continue reading

Szlachta zagrodowa

W województwie lubelskim ziemia łukowska odznacza się szczególniejszą obfitością wsi szlachty bezkmieciowej. Są tam całe roje, gniazdo za gniazdem. Na jakie 700-800 łanów kmiecych należących do szlachty folwarcznej było z góra 770 łanów uprawianych przez szlachtę bezkmieciową. Dopatrzeć się tam zgrupowania około jakiegoś grodu – trudno. Chyba Łuków, siedlisko dawnej kasztelanii, stanowił takie miejsce środkowe. Istotnie w pobliżu rozsiane są wsi szlachty zagrodowej, ale ciągną się one na całej wschodniej linii powiatu nieraz gęsto, jednak obok drugiej. Nie podobna więc przypuszczać, aby bezpośredni zachodził związek między zamkiem grodowym a wsiami oddalonemi w promieniu 30 do 40 metrów (?) (km?). Przy bliższem wpatrywaniu się w położenie wsi szlachty zagrodowej na mapie, dostrzedz można innej osobliwości. Długim czworobokiem ciągnący się powiat łukowski przedstawia tę szczególność w rozkładzie wsi, że cały dłuższy bok wschodni z przyległym pasem usiany jest wsiami szlachty drobnej, podczas gdy ze strony drugiej od zachodniego szlaku tylko wsi szlachty folwarcznej się snują. Ztądby wnosić należało, że swojego czasu ziemia łukowska, będąca na kresach, wyciągnęła całą obronną linią od wschodu, skąd zagrożona być mogła, wtedy gdy od zachodu t.j. od tyłu miała granice bezpieczne, bo opierające się o Mazowsze.


(za Źródła Dziejowe
Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym
Opisana przez Adolfa Pawińskiego
Małopolska tom III )

Ziemia Łukowska

wojlubelskie2

S. Litak i L. Műllerowa definiowali Ziemię Łukowską w okresie przedrozbiorowym jako „teren powiatu łukowskiego uchwytny na podstawie XVI-wiecznych regestrów poborowych. Teren ten był oddzielony na południu od powiatu lubelskiego Wieprzem i Tyśmienicą, a na północy sięgał do wideł Liwca i Muchawki. Jego granica wschodnia biegła od źródeł Liwca, mniej więcej w linii prostej, aż do Tyśmienicy (w okolicy Niewęgłosza). Najbardziej na zachód wysuniętą miejscowością była Mysłowska Wola” a granica zachodnia przebiegała przez tereny puszczańskie. „Obszar ten stanowił płaskowyż, którego najwyższym wzniesieniem był teren pokryty bagnami i lasami w pobliżu wsi Jagodne.

Continue reading