Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

Tuchowicz

Rody ziemi łukowskiej – Dmochowscy – cz IV

 teresa myszka_choloniewska Teresa z Myszka – Chołoniewskich Dmochowska
ps. Jan Rybałt
 Pochodziła ze starego hrabiowskiego rodu. Otrzymała starannne wykształcenie, władała kilkoma językami.
Utrzymywała bliskie konatkty z Kurią Biskupią w Łodzi.
Była tłumaczką religijną i autorką ukrywającą się pod pseudonimem Jan Rybałt.
Była żoną profesora Antoniego Dmochowskiego. Mieli sześcioro dzieci. Jedno z nich zmarło w dzieciństwie i jest pochowane w Tuchowiczu.

Po wojnie mieszkanie profesorstwa Dmochowskich było miejscem spotkań łódzkiej elity.

Zmarła w Łodzi w 1977 roku, jest pochowana na cmantarzu w Laskach, gdzie po latach spoczęli też jej mąż Antoni, oraz dzieci z rodzinami.


Continue reading

Rody ziemi łukowskiej – Hemplowie – cz VII

kazimierzKAZIMIERZ HEMPEL
(1913-1944)

Drugi syn Aleksego i Jadwigi z Rzeczyckich urodził się w Tuchowiczu w 1913 roku. Podobnie jak brat nauki pobierał w Łukowie i na Bielanach u marianów. W 1926 wstąpił do Szkoły Kadetów we Lwowie. Był prymusem, ale z powodu konfliktu z przełożonym opuścił szkołę i maturę zdawał z Siedlcach.
W latach 1937-38 służył w Szkole Podchorązych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, gdzie doskonale radził sobie w szkoleniach bojowych.
Wojna zastała go w Wyższej Szkole Nauk Politycznych. Kampanię wojenną odbył w 26. pułku ułanów w Baranowiczach.
Podczas okupacji w Warszawie dostał się do łapanki, wyskoczył z wiozącej go budy i zbiegł. Zginął ścięty serią karabinu maszynowego w trakcie akcji na Woli podczas Powstania Warszawskiego. Jego prochy spoczywają w mogile powstańczej na Powązkach.

Według biogramów powstańczych Muzuem Historii Powstania Warszawskiego nosił pseudonim Cambell. Był dowódcą 1912 plutonu 2 kompanii „Czesław” ( w stopniu podporucznika) batalionu „Wigry”.

Rody ziemi łukowskiej – Hemplowie – cz VI

ANTONI HEMPEL
(1921-2001)

Najmłodszy syn Aleksego i Jadwigi z Rzeczyckich urodzony w 1921 w Tuchowiczu. W 1939 próbował wraz z kuzynem Stanisławem dostać się do wojska, ale ponieważ było ono w rozsypce powrócił do Tuchowicza. W 1943 ukończył liceum rolnicze w Czernichowie, po czym objął funkcję praktykanta w Mysłowie, koło Żelechowa – kilkanaście kilometrów od rodzinnego majątku. W latach 1943-44 był członkiem AK, a później Kierownictwa Dywersji AK (Kedyw) dowodzonego przez „Ostoję”. Oddział stacjonował w Jacie. Antoni, ps. „Rączy”, pełnił funkcję zwiadowcy plutonu konnego w stopniu ułana. Od właściciela Mysłowa – Chwaliboga otrzymał konia należącego wcześniej do gen. Jarnuszkiewicza.
Hempel brał udział w wielu akcjach dywersyjnych, m.in. w likwidacji pociągu w Sarnowie czy w ataku na pobliski majatek Kujawy.
W sierpniu 1944 został zatrzymany przez władzę radziecką i wcielony do Ludowego Wojska Polskiego.
Po ukończeniu szkoły podoficerskiej 4. Dywizji Piechoty im. J. Kilińskiego brał udział w ofensywie w 1945 wyzwalającej Warszawę. Przeszedł szlak bojowy przez Wał Pomorski do Berlina, brał udział w cieżkich walkach o Kołobrzeg.
Po wojnie ukończył, ze stopniem podporucznika, szkołę oficerską.
W 1946 walczył z bandami UPA.
Później kontynuował karierę wojskową będąc dowódcą szkoły podoficerskiej, wykładowcą w szkole oficerskiej i zdobywając w 1959 roku stopień majora.
Pracował społecznie w dziedzinie sportu, był prezesem kilku klubów sportowych. W 1972 roku z jego inicjatywy powstał pierwszy w Polsce ośrodek badawczy budowy i pielęgnacji trawników sportowych. Jego osiągnięcia cieszyły się zainteresowaniem zagranicą.
Został odznaczony Krzyzem Kawalerskim Polonia Restituta, Krzyżem Partyzanckim i innymi odznaczeniami i wyróżnieniami.
Zmarł w 2001 roku i jest pochowany w Tuchowiczu.

Rody ziemi łukowskiej – Hemplowie – cz V

ALEKSY III HEMPEL
Syn Aleksego II i Jadwigi z Rzeczyckich urodził się 3 lutego 1911 w Tuchowiczu. Początkowo nauki pobierał w domu, a następnie w gimnazjum w Łukowie. Maturę zdał w Warszawie w gimnazjum marianów. Był studentem SGGW. W latach 1934-36 odbył służbę wojskowa w Szkole Podchorążych w Zambrowie. W 1936 został mianowany pdoporucznikiem.
W 1939 ukończył studia i wrócił do rodzinnego majątku.
W sierpniu 1939 został zmobilizowany do swojego 33. pułku piechoty w Łomży ma stanowisko dowódcy plutonu ckm na taczankach. Jego batalion do 17 września bronił się w okolicach Łomży. Po kapitulacji ukrywał się Warszawie, po czym wrócił do Tuchowicza, który na czas wojny stał się miejscem schronienia wielu członków rodziny.
W 1942 roku ożenił się z Marią Sulimierską, a rok później urodziła się ich córka Magdalena.
Aleksemu powierzono administrowanie majątku Ryżki.
W listopadzie 1944 roku został aresztowany i wywieziony. Do rodzinnej wsi powrócił w 1946 roku.
Po kilku miesiącach otrzymał kierownicze stanowisko w Państwowych Nieruchomościach Ziemskich, które piastował kilka lat. Po utracie pracy, z powodu m.in. „wadliwego pochodzenia” powrócił do Tuchowicza. 3 hektarową cześć majątku z domem i ogrodem wykupił teść Aleksego dla wnuczki Magdaleny – dzięki temu resztówka nie uległa parcelacji. Po sprzedaży przez córkę resztówki Aleksy otrzymał pracę w Olsztynie, gdzie pracował przez 22 lata do 1979 roku. Za całokształt pracy otrzymał od Ministerstwa Rolnictwa odznakę „Zasłużony Pracownik Rolnictwa”, a od wojewody olsztyńskiego „Zasłużony dla Warmii i Mazur”.
Zmarł w 1990 roku i został pochowany w Tuchowiczu.

Rody ziemi łukowskiej – Hemplowie – cz IV

ALEKSY JÓZEF HEMPEL (I)
1823-1887
Czwarty syn Joachima i Rozalii z Dmochowskich. Urodził się w 1823 w Tuchowiczu. Ukończył szkołę rolniczą przy Instytucie Agronomicznym w Marymoncie. Później także, jak pisze Wieniawski w książce „Z teki Marymontczyka”, „wykład hodowli inwentarza powierzono uzdolnionemu w tym kierunku i również zacnemu pedagogowi Aleksemu Hemplowi”.
Następnie wykładał w Szkole Rolniczej w Dublanach.
Osiadł w rodzinnym majątku i w późnym wieku ożenił się z cioteczną siostrą Jadwigą Dmochowską.
Z jego pomocą został wybudowany nowy kościół w Tuchowiczu, na miejsce starego, który spłonął w 1857 roku. Ofiarował tez ziemię pod nowy cmentarz (wcześniej grzebano wokół kościoła). Ponieważ nie wykazywał zamiłowania do prowadzenia gospodarstwa, majątkiem zarządzała żona. Sam zajmował się leczeniem, a chorych przyjmował we dworze, w wydzielonej oficynie.
Zmarł w Tuchowiczu i został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Continue reading