Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

Zastawie

Więźniowie KL Auschwitz z ziemi łukowskiej

http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/1002594,Drugi-proces-oswiecimski-%E2%80%93-zaloga-AuschwitzBirkenau-przed-sadem

http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/1002594,Drugi-proces-oswiecimski-%E2%80%93-zaloga-AuschwitzBirkenau-przed-sadem

Wykaz zawiera niepełną listę więźniów hitlerowskiego niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz

Władysław Fijał – urodzony w Zastawiu, aresztowany podczas łapanki w czasie Powstania Warszawskiego, z Pruszkowa trafił do Auschwitz, stamtąd do KL Flossenbureg, gdzie zginął
Michał Barej – aresztowany w styczniu 1941 roku, zginął w Auschwitz w 1942, krawiec
Stanisław Harliński – aresztowany w 1941, zginął w KL Auschwitz w 1942, urzędnik
Jan Gryczka – aresztowany po powstaniu warszawskim w 1944, zginął 31.1.1945 w KL Mauthausen, kierowca
Józef Komorek – w obozie od 1941, stolarz
Karol Michalak – w obozie od 1941, policjant
Aleksander Śmietanka – w obozie od 30.1.1941, zmarł w KL Auschwitz 3.12.1941, ślusarz
Stefan Hełstowski – w KL Auschwitz od 15.9.1942, przekazany do KL Gross Rosen, przeżył
Jan Świder – z Celin, w obozie od 30.7.1941
Zbieramy informacje na temat więźniów obozów koncentracyjnych z terenu ziemi łukowskiej. Prosimy o kontakt w celu uzupełnienia listy.

Polegli w bitwie pod Zastawiem – 2.12.1863

Bitwa pod Zastawiem 2 grudnia 1863 była jedną z najkrwawszych potyczek na ziemi łukowskiej. Według różnych źródeł zginęło  w niej, lub zostało rannych, ok 200 Polaków i około 100 kozaków. Bitwa rozciągnęła się na przestrzeni kilkunastu kilometrów, a poległych i rannych zbierała z pól okoliczna ludność. Część tych, którzy zginęli została pochowana na cmentarzach w Tuchowiczu i Staninie, inni zostali pochowani na miejscu bitwy. Niestety o miejscu pochówku na tym pierwszym cmentarzu prawdopodobnie nikt już nie pamięta. Mogiła na nekropolii w Staninie znajduje się przy głównej alei.

Continue reading

Z kart historii – Lipniak

 

Lipniak to dziś niewielka wieś pomiędzy Zastawiem i Zagoździem. Trudno tu dziś dopatrzeć się miejsc świadczących o jej bogatej historii. Stojący tu dwór został rozebrany w połowie XX wieku. Przeszłość wsi, a później czasowo tylko folwarku jest niezwykle interesująca.

Już w 1810 roku Lipniak roku stanowił Dobra Narodowe. Ich naddzierżawcą był wtedy Tadeusz Sierzputowski. Funkcję Pisarza Kancelaryi pełnił Józef Szumkowski, ekonomem był Jan Szawłowski, cztery lata później funkcję tą przejął Józef Przegaliński, a następnie Piotr Targoński.

Od co najmniej 1818 roku posesorami dóbr i folwarku Lipniak była rodzina Przyszychowskich (Augustyn, Kacper i Józefa).

W 1826 roku ekonomem był Józef Skrzewski.

Ogłoszenie o licytacji w dobrach Lipniak z 1832 roku

Ogłoszenie o licytacji w dobrach Lipniak z 1832 roku

Do połowy XIX wieku w dobrach działały gorzelnia, młyn, karczmy ( jedna w żydowskiej arendzie). Byli tu szewc, owczarze, furmani, gumienny, karbowi. We dworze pracowali oficjaliści dworscy, służące, pokojowi, ogrodnik, kucharz.

Continue reading

Z Zastawia przez powstanie warszawskie…

Władysław Fijał był czwartym z kolei dzieckiem (drugim z braci) Katarzyny i Juliana Fijałów. Miał zostać kowalem. Jednak zdrowie mu na to nie pozwoliło, delikatny i słaby nie miał siły by cały dzień uderzać młotem.

Tak wspominała go siostra Bronisława:

„Władek uczył się za kowala, ale chciał wyjechać do Warszawy. Załatwiłam mu prace, ale był za słaby żeby być kowalem. W Warszawie poznał dziewczynę- Stasię Trocińską z Warki. Pracowała u Knorra i załatwiła mu pracę u Niemca. Mieszkali na Tamce, byli narzeczeństwem. Chcieli wziąć ślub. Ksiądz miał schowane wszystkie dokumenty i pieczęcie i mógł im dać ślubu tylko ze świadkami ale bez dokumentów. Jak na Tamce była rewizja to ich aresztowali, bo myśleli że brat jest szpiegiem i mieszkali razem bez dokumentów. Stasia była w zaawansowanej ciąży. Wzięli ich w transport, brata uznali za szpiega i ich rozdzielili. Władek powiedział jej żeby zawiadomiła rodzinę, jeśli przeżyje. Władka zabrali a Stasię cofnęli do Polski do PGR koło Żagania. Urodziła córeczkę Marysię. Napisała kiedyś do mnie list, żebym się zajęła Marysią i żeby razem z Teresą chodziły do szkoły. Odmówiłam bo u nas do szkoły tez było daleko. Obraziła się i więcej nie pisała. Jasio miał jej adres i raz do niej pojechał. Dobrze jej się powodziło.”

Continue reading

Ksiądz Adam Byszewski – budowniczy kościoła w Tuchowiczu

Adam Łukasz Byszewski urodził się 14 października 1821 roku w Łukowie. Jego ojcem był Jan Byszewski podoficer pułku trzeciego ułanów polskich szwadronu trzeciego, matką Maryanna Walczewska. W 1822 ojciec przyszłego księdza przeszedł do rezerwy i osiadł w Węgrowie.

Akt urodzenia Adama Łukasza Byszewskiego www.szukajwarchiwach.pl

Akt urodzenia Adama Łukasza Byszewskiego
www.szukajwarchiwach.pl

Od co najmniej 1851 roku był wikariuszem w Tuchowiczu. Wtedy też został powołany na stanowiska Nauczyciela Religii i moralności przy Szkole Powiatowej w Łukowie. Później w latach 1852-56 pełnił także funkcję administratora w parafii Zwola. Jeszcze w 1856 pracował w parafii Tuchowicz. Po śmierci swego poprzednika ks. Antoniego Przegalińskiego pełnił funkcję jej administratora.

Continue reading

Trup, Topielec i Koparka…

Co mają ze sobą wspólnego Trup, Topielec i Koparka… a także Załawiec, Poręby, Siane Łąki, Łąki Numerowe…?

Są to nazwy miejsc znajdujących się w pobliżu wsi Zastawie. Ich etymologia  nie zawsze została już poznana. W niektórych przypadkach, takich jak Łąki Numerowe trzeba ich szukać w wydarzeniach historycznych, a niekiedy, tak jak w przypadku Trupa w miejscowych legendach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Czasami jednak podania przekazywane przez mieszkańców mijają się z prawdą, ponieważ źródłosłów niektórych nazw takich jak Poręby jest znacznie starszy niż jest to podawane.

Trup

mapa

Las Trup znajduje się w pobliżu Celin Włościańskich i grodziska Zamek. Jego nazwa brzmi intrygująco i pewnie niejeden miejscowy czy przyjezdny zastanawiał się nad jej pochodzeniem. Dzisiejsi mieszkańcy, bez względu na wiek, mają problem z odpowiedzą na pytanie skąd się ona wzięła. Odpowiedź znalazłam w artykule  Kazimierza Łapczyńskiego pt.”O łukowskim płaskowyżu” zamieszczonym w Pamiętniku Fizyograficznym T I z 1881 roku.

Continue reading