Strona poświęcona Ziemi Łukowskiej

NSZ

Partyzanckie sylwetki – Stanisław Gryczka

Historia opowiedziana przez Piotra Haszlera

Stanisław Gryczka już w 1942 roku ukrywał się przed żandarmerią. Latem tego roku w niedzielne popołudnie kiedy spał pod szopą zastał go tam volsdeutsch i nie budząc strzelił prosto w twarz, po
czym odszedł myśląc, że go zabił. Pocisk trafił pod lewe oko i przeszedł pod podstawą czaszki, robiąc przy tym dziurę w przełyku. Postrzelony męczył się i bardzo długo głodował. Jak napisał w książce Piotr Kosobudzki odwiedził go Stanisław Kwaśniewski z Gręzówki wówczas już przywódca grupy rabunkowej i widząc go w tak ciężkim stanie, z litości chciał go dobić, ale narzeczona Gryczki na to nie pozwoliła. Po wykurowaniu przystał do Kwaśniewskiego ale nie zachwycony jego działalnością wraz z Stanisławem Przezdziakiem byłym sołtysem ze wsi Klimki przystał do oddziału NSZ.
Continue reading

II wojna światowa – Kąkolewnica – Mały Katyń

Uroczysko Baran około 1,5 km od wsi Kąkolewnica było świadkiem krwawych egzekucji na żołnierzach AK WiN i BCh w 1944 i 45 roku.
Nie jest znana dokładna liczba ofiar NKWD – szacuje się, że ich liczba może wynosić od kilkuset do ponad 1800. Część grobów została odkryta, cześć dalej skrywa sosnowy las.
Ofiarami byli Polacy uznani przez nową władzę za wrogów ludu (głównie partyzanci AK, WiN i BCh). Zostali oni pomordowani od końca 1944 do początku 1945 roku przez NKWD i oddziały podległe Informacji Wojskowej II Armii Wojska Polskiego. Wyroki wydawał urzędujący w Kąkolewnicy Sąd II Armii. Skazani z wyrokami lub bez nich byli wywożeni do lasu, gdzie odbywały się egzekucje. Wyroki śmierci wykonywano metodą radziecką: ofiary miały ręce skrępowane drutem.
Na uroczysku grzebano też ofiary śledztw i zamordowanych w innych okolicznościach (m.in 30 zamordowanych w kościele w Trzebieszowie).

Continue reading

II wojna światowa – Gręzówka / Kryńszczak

_mini-P1150302

 

 

Do tragicznej w skutkach akcji partyzanckiej doszło dn. 20 lipca 1944 r. między Gręzówką a gajówką Kryńszczak. Celem akcji miało być wzięcie do niewoli dowódcy dywizji Waffen SS „Grossdeutschland” gen. von Mannteuffla. Źle przygotowana akcja, która naruszała wszelkie zasady walki partyzanckiej zakończyła się śmiercią 25 młodych osób.
Wydarzenie to upamiętnia pomnik postawiony przy drodze Łuków – Siedlce

Continue reading

II wojna światowa – Jata

Rezerwat Jata (powstał w 1933 roku) jest częścią dużego obszaru leśnego w północnej części Ziemi Łukowskiej.
Już w 1863 miejsce to, jako bardzo odosobnione wybrazli sobie za siedzibę Powstańcy Styczniowi z ks. Brzóską na czele.
W ich ślady poszli partyzanci z Armii Krajowej. Budowę obozu AK rozpoczęto pod koniec 1943 roku a ukończono w roku następonym. 28 maja 1944 nastąpiło uroczyste poświęcenie sztandaru. W pobliżu znajdowały się już obozy Narodowych Sił Zbrojnych ( NSZ) i Armii Czerwonej. Dowódcą Oddziału leśnego został por Piotr Nowiński „Paweł”, a jego zwierzchnikiem Wacław Rejmak „Ostoja”. Dowódcą NSZ był por. Jerzy Wojtkowski „Drzazga”.

Continue reading